Назира Рахманқызы Мұқышева

Т.А.Ә.: Назира Рахманқызы Мұқышева

Байланыс мәліметтері: E-mail arizan.kino@mail.ru

Академиялық қызметі: «Өнертану» кафедрасының профессоры

Ғылыми дәрежесі: өнертану кандидаты

Білімі: жоғары, Т. Жүргенов атындағы Қазақ мемлекеттік театр және кино институты (қазіргі Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы), «Кинотану» мамандығы: 1993-1997 жж.

Қызмет бағыты: кино тарихы, кино сыны, кино теориясы

Кәсіби қызметі:

  1. 1996-2000 жж. – Республикалық «Қазақстан» ұлттық телеарнасы: редактор, «Ақсарай», «Киногер» авторлық бағдарламаларының жүргізушісі, редакторы
  2. 2000-2011 жж. – Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы: оқытушы, аға оқытушы, доцент, «Кинотану» шеберханасының жетекшісі
  3. 2011 жылдың 1 қыркүйегінен бастап – Қазақ ұлттық өнер университеті: доцент, профессор, «Кинотану» шеберханасының жетекшісі

Ғылыми еңбектер, басылымдар:

Кітаптары:

  1. «Кинорежиссер Ораз Әбішев» (қазақ және орыс тілдерінде). – Алматы: «Шапағат-Қазақстан», 1998. – 11 б.т.
  2. «Қазақ киносының тарихы»: оқулық / «Қазақстан деректі киносының тарихы» бөлімінің авторы. – Алматы: «ИздатМаркет», 2005. – 18 б.т.
  3. «Ораз Әбішев» кітап-альбомы (қазақ және орыс тілдерінде). – Алматы: «Ruan», 2007. – 28 б.т.
  4. «Қазақ киносы: кеше және бүгін». Мақалалар, рецензиялар, зерттеулер мен сұхбаттар жинағы. – Астана: «Фолиант», 2017. – 37,7 б.т.
  5. «Әкім Тарази – кинодраматург. «Тұлпардың ізі»: сценарийден фильмге дейін». Монография. – Астана: «Фолиант», 2018. – 22 б.т.

Ғылыми мақалалары:

  1. «Бүгінгі қазақ киносындағы бөрі-кейіпкер» («Аңшы», «Келін», «Шал» фильмдері негізінде) // «Қазақстанның ғылымы мен өмірі» халықаралық ғылыми-көпшілік журналы, №2 (36) 2016. – 326-329 бб.
  2. «Қазақ киносындағы әке бейнесі – ұлттық болмыстың көрісіні» (Кәукен Кенжетаевтың шығармашылығы негізінде) // «V Боранбаев оқулары: көркем білімдегі инновациялық технологиялар: мәселелер, тәжірибе, келешегі» халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның жинағы. – Астана: Қазақ Ұлттық өнер университеті, 28 наурыз, 2016. – 247-251 бб.
  3. «Ораз Әбішев фильмдерінің халықтық сипаты» // Ораз Әбішевтің 100 жылдығына арналған «Қазіргі кезеңдегі кинематограф пен телевизия. Ұлттық және ғаламдық өзгерістер аясында: мәселелер, тенденциялар, перспективалар» халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдарының жинағы. – Алматы: Т. Жүргенов ат. ҚазҰӨА, 21-22 сәуір, 2016. – 4-9 бб.
  4. «Қазақ прозасы және кинематограф» // Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршы ғылыми журналы, №3 (112), 2016. – 1 бөлім. – 130-136 бб.
  5. «Жазира» – «Тұлпардың ізі» көркемсуретті фильмі сценарийінің алғашқы нұсқасы» // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы, «Көркемөнердегі білім беру» сериясы, № 2(47), 2016. – 38-45 бб.
  6. «Қазақ кәсіби кинотеориясы: белгілі кинотанушы Б.Нөгербектің «Экранно-фольклорные традиции в казахском игровом кино» атты монографиясындағы ғылыми мәселелер» // «Қазақстанның ғылымы мен өмірі» халықаралық ғылыми-көпшілік журналы, №1 (35) 2016. – 258-264 бб.
  7. «Бүгінгі қазақ авторлық киносының кейіпкері» // IV Боранбаев оқулары: «Заманауи көркем білім жүйесі: қалыптасуы, дамуы, инновациялар» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдарының жинағы. – Астана: Қазақ Ұлттық өнер университеті, 10 ақпан, 2017. – 289-294 бб.
  8. «Орхон-Енисей жазбаларының экрандалу маңыздылығы» // «Еуразиялық ғылым және өнер хабаршысы». – №1. – Астана: Қазақ ұлттық өнер университеті, қараша, 2018. – 110-115 бб.
  9. «Әкім Тарази – кинодраматург. «Тұлпардың ізі» фильміндегі көркемдік детальдар // ҚР Мемлекеттік сыйлықтың иегері, ҚР еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет», «Отан» ордендерінің, Франц Кафка атындағы Халықаралық сыйлықтың иегері, жазушы, драматург, киносценарист Әкім Таразидің 85 жылдығына арналған «Тарази тағылымы» атты іс-шаралар аясында өткен «ХХ-ХХI ғасырдағы әдебиет пен өнердегі Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдарының жинағы. – Астана: Қазақ ұлттық өнер университеті, «Арда» баспасы, 2018. – 134-153 бб.
  10. «Бауыржан Нөгербек және қазақ кәсіби кинотеориясы» // Кинотанушы, өнертану кандидаты, профессор, Қазақстандағы кәсіби кинотанудың негізін қалаушы Бауыржан Рамазанұлы Нөгербектің туғанына 70 жыл толуына арналған «Рухани жаңғыру контекстіндегі заманауи кино өнері» халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. – Алматы: ҚазҰӨА, 30 сәуір, 2018. – 41-49 бб.

Мақалалары мен сұхбаттары:

«Фильмде маңыздысы – дүниетаным». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 15.05.2017

«Парасат пен дарақылық». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 07.06.2017

«Қазақ киносы және киноархив». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 27.06.2017

«Еуразия-2017» кинофестивалі: әлемді отбасы құндылықтары                                            алаңдатады». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 01.08.2017

«Қазақ киносының қаршығасы». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 04.08.2017

«Қазақ киносы және әлеуметтік желі». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 12.01.2017

«Ауыл туралы фильм аз». Мақала // «Егемен Қазақстан» Республикалық газеті, 25.01.2017

«Қазақ киносын қалай насихаттап жүрміз?». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 10.02.2017

«Сенемін, сенбеймін». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 22.02.2017

«Тамыры терең ағаш биік өседі». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 02.03.2017

«Қазақ киносындағы әйел бейнесі». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 09.03.2017

«Қазақ киносының арғы атасы – тарих, бергі атасы – әдебиет». Сұхбат // «Қазақ әдебиеті» газеті, 14.04.2017

«Қазір тарихи тұлғалар туралы кино түсіретін жас режиссерлер жоқ». Сұхбат // «Әдебиет порталы», 17.04.2017

«Рухани айналымға түспеген фильмдер». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 19.09.2017

«Қазақ киносының цифрлық топтамасы». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 03.10.2017

«Коммерциялық кино: ақша hәм арзан күлкі». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 17.11.2017

«Қазақ киносы және тарихи құжаттар». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 24.11.2017

«Тастағы шежірелеріміз экранға сұранып тұр». Мақала // «Егемен Қазақстан» газеті, 27.11.2017

«Кино арқылы сананы билеуге болады». Сұхбат // «Егемен Қазақстан» газеті, 22.05.2020

Біліктілікті арттыру курстары:  Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында «Кинотану» мамандандыруы бойынша 2016 жылдың 20 мен 30 сәуір аралығында юіліктілікті арттыру курсын аяқтады. Тіркеу номері: № 155, 72 сағат. Сертификат

Жетістіктері: «Құрмет» орденінің иегері (2017), «Жыл кинотанушысы» номинациясы бойынша «Мемлекет мақтанышы-2017» байқауының жеңімпазы (2017), «Құлагер» ұлттық кинематографиялық жүлдесінің иегері (2018), Қазақстан кинематографистер Одағының мүшесі

Лауреаттар (шәкірттері):

Жаркенова Жұлдыз – кинотану, 2 курс. Республикалық пәнаралық олимпиада: 2-ші  орын. Алматы: Т. Жүргенов ат. ҚазҰӨА, 2019

Егеубаева Еңлік – кинотану, 2 курс. Республикалық пәнаралық олимпиада: 3-ші  орын. Алматы: Т. Жүргенов ат. ҚазҰӨА, 2019

Қапар Әдемі – кинотану, 4 курс. Белгілі кинотанушы, профессор Б.Р. Нөгербектің туғанына  70 жыл толуына арналған Республикалық кинофестиваль және ғылыми-тәжірибелік конференция аясында өткен «Үздік кинотанушы» байқауының жеңімпазы.  Астана: ҚазҰӨУ, 11-12 желтоқсан, 2018  

Егеубаева Еңлік – кинотану, 2 курс. Белгілі кинотанушы, профессор Б.Р. Нөгербектің туғанына  70 жыл толуына арналған Республикалық кинофестиваль және ғылыми-тәжірибелік конференция аясында өткен «Үздік кинотанушы» байқауының жеңімпазы.  Астана: ҚазҰӨУ, 11-12 желтоқсан, 2018

Жаркенова Жұлдыз – кинотану, 2 курс. Белгілі кинотанушы, профессор Б.Р. Нөгербектің туғанына  70 жыл толуына арналған Республикалық кинофестиваль және ғылыми-тәжірибелік конференция аясында өткен «Үздік кинотанушы» байқауының жеңімпазы.  Астана: ҚазҰӨУ, 11-12 желтоқсан, 2018

Жаркенова Жұлдыз – кинотану, 2 курс. Белглі кинотанушы Б.Р. Нөгербек атындағы арнайы шәкіртақы иегері. 26 сәуір, 2019 

Егеубаева Еңлік – кинотану, 3 курс. Республикалық пәнаралық олимпиада: 2-ші  орын. Алматы: Т. Жүргенов ат. ҚазҰӨА, наурыз, 2020

Жаркенова Жұлдыз – кинотану, 3 курс. Республикалық пәнаралық олимпиада: 3-ші  орын. Алматы: Т. Жүргенов ат. ҚазҰӨА, наурыз, 2020

Аман Дина – кинотану, 2 курс. Республикалық пәнаралық олимпиада: 2-ші  орын. Алматы: Т. Жүргенов ат. ҚазҰӨА, наурыз, 2020

Меңгерген шет тілдері: орыс тілі (еркін), ағылшын тілі (сөздікпен)

Қосымша: Назира Рахманқызы Мұқышеваның ғылыми жетекшілігімен 23 дипломдық жұмыс және 20 магистрлік диссертация қорғалды. Көптеген республикалық және халықаралық кинофестивальдердің жұмысына (қазылар алқасы, іріктеу комиссиясы, ұйымдастыру жұмыстары) қатысты. Баспа және электронды бұқаралық ақпарат құралдарына, телеарналар мен радиоға кино өнері туралы жиі сұхбат беріп тұрады.

We are using cookies to give you the best experience. You can find out more about which cookies we are using or switch them off in privacy settings.
AcceptPrivacy Settings

GDPR